ភ្នំពេញ ៖ លោកស្រីបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និង វិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជា បានលើកឡើងថា អាស៊ានគឺជាផ្ទះ នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ដ៏សម្បូរបែប និងចម្រុះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំង ពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអរិយធម៌ដ៏យូរអង្វែង របស់យើង ។
ការថ្លែងបែបនេះ ក្នុងឱកាសដែលលោកស្រី អញ្ជើញជាអធិបតី ក្នុងពិធីអបអរសារទរទិវាអាស៊ាន លើកទី៥៦ (The 56th ASEAN Day Celebration)ដែលរៀបចំឡើង នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ និងវិចិត្រសិល្បៈ កាលពីរសៀលថ្ងៃទី០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៣ ។
ពិធីនេះមានការអញ្ជើញចូលរួមពីភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ/អន្តរជាតិ និងបណ្តាអង្គទូត ក៏ដូចជាសិស្សានុសិស្សជាច្រើនរូបផងដែរ។
លោកស្រី បន្ថែមថា វប្បធម៌គឺជាបេះដូង នៃសង្គមរបស់យើង ហើយវាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរៀបចំអត្តសញ្ញាណរបស់យើង និងធ្វើឱ្យជីវិតរបស់យើង ប្រសើរឡើង ។ នៅពេលដែលយើងប្រារព្ធទិវាអាស៊ាន វាជាឱកាសមួយ ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ហើយកម្ពុជាមានមោទនភាព ក្នុងការរួមចំណែកដល់ ការកសាងវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប របស់អាស៊ាន ។
លោកស្រី បានថ្លែងថា ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកវប្បធម៌ និងសិល្បៈកម្ពុជា លោកជំទាវ មានកិត្តិយស និងសេចក្តីសោមនស្សរីករាយជាខ្លាំង ដែលបានស្វាគមន៍ ចំពោះការចូលរួមអបអរសាទរ ទិវាអាស៊ានលើកទី៥៦។
លោកស្រី បានថ្លែងថា “អាស៊ាន គឺជាសក្តានុពលរលាយ នៃវប្បធម៌ ភាសា និងប្រពៃណី ប៉ុន្តែការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នា របស់យើងក្នុងការកសាងអនាគត ដ៏ល្អប្រសើរសម្រាប់តំបន់របស់យើង គឺជាអ្វីដែលបង្រួបបង្រួមយើង”។
លោកស្រីបណ្ឌិតសភាចារ្យ បានថ្លែងទៀតថា “យើងរួមគ្នាបង្កើត សហគមន៍រឹងមាំ និងធន់ ដែលត្រូវបានដឹកនាំដោយគោលការណ៍ នៃការគោរពគ្នាទៅវិញ ទៅមក សាមគ្គីភាព និងការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នា ។ ក្របខណ្ឌដ៏ទូលំទូលាយ និងប្រកបដោយចក្ខុវិស័យ សម្រាប់អនាគតរបស់យើង៖ ចក្ខុវិស័យសហគមន៍អាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ បង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់យើង ក្នុងការសម្រេចបាននូវសហគមន៍ នយោបាយស្អិតរមួត សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមដែលមានទំនួលខុសត្រូវ ដែលផ្តោតលើប្រជាជន និងផ្តោតលើប្រជាជន” ។
លោកស្រីបញ្ជាក់ថា ចូរយើងពិចារណាផងដែរអំពីសមិទ្ធផល និងបញ្ហាប្រឈមដែលយើង បានជួបប្រទះក្នុងដំណើររបស់យើងជាសហគមន៍។ ទីមួយ យើងបានឃើញការរីកចម្រើន គួរឱ្យកត់សម្គាល់លើគ្រប់វិស័យ នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុង សសរស្តម្ភទាំងបី ជាពិសេសក្នុងវិស័យអប់រំ និងវប្បធម៌។ ទីពីរយើងបានជម្នះការលំបាក និងវិបត្តិជាច្រើនដែលបានសាកល្បងការរួបរួម និងភាពធន់របស់យើង ដូចជាការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ SARS ក្នុងឆ្នាំ២០០៣ រលកយក្សស៊ូណាមិ នៅមហាសមុទ្រ ឥណ្ឌាក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៤ និងថ្មីៗនេះគឺជំងឺរាតត្បាត COVID-19 ។ តាមរយៈបទពិសោធន៍ទាំងនេះ យើងបានរៀន មេរៀនដ៏មានតម្លៃ និងពង្រឹងសមត្ថភាព របស់យើងក្នុងការទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែង និងឱកាសដែលកំពុងកើតមាន ។ យើងក៏បានពង្រឹងភាពជាដៃគូរបស់យើងជាមួយដៃគូសន្ទនា និងអ្នកពាក់ព័ន្ធខាងក្រៅផ្សេងទៀត ដែលចែករំលែកផលប្រយោជន៍ និងតម្លៃរួមរបស់យើង។ យើងក៏បានចាប់ផ្តើម ការរៀបចំដើម្បីបង្កើនយន្តការ និងផែនការ ភាពធន់របស់យើងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដែលកំពុងកើតឡើង និងនិន្នាការធំប្រកប ដោយប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីរក្សាសន្តិភាព និងកសាងវិបុលភាព សម្រាប់ប្រជាជនរបស់យើង ។
ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង វប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជា លោកជំទាវ បណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា បានលើកពីសារៈសំខាន់ នៃវប្បធម៌ដែលជាធាតុសំខាន់ នៃអត្តសញ្ញាណ និងសហគមន៍អាស៊ានរបស់យើង។
លោកស្រី ភឿង សកុណា បង្ហាញយ៉ងច្បាស់ថា ប្រទេសរបស់យើង គឺជាផ្ទះនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌រូបី ដ៏អស្ចារ្យជាច្រើន រួមទាំងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក និងជាកន្លែងសម្គាល់វប្បធម៌ដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក ។ បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីដ៏អស្ចារ្យរបស់យើង ដូចជាតន្ត្រី របាំ សិល្បៈទស្សនីយភាព និងសិប្បកម្ម និងទម្រង់សិល្បៈប្រពៃណី និងការបញ្ចេញមតិផ្សេងទៀត គឺជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ពីភាពច្នៃប្រឌិត និងភាពប៉ិនប្រសប់ របស់ប្រជាជនកម្ពុជា ។ ពួកគេគឺជាការបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណរបស់យើង តម្លៃរបស់យើង សេចក្តីប្រាថ្នារបស់យើង ក៏ដូចជាប្រវត្តិសាស្រ្ត របស់យើង ។ ជារួមសម្បត្តិវប្បធម៌អាស៊ាន មិនត្រឹមតែជាកេរដំណែល របស់យើង ពីអតីតកាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការ បំផុសគំនិត របស់យើង សម្រាប់បច្ចុប្បន្ន និងអនាគតផងដែរ។ ពួកវាធ្វើឲ្យជីវិត របស់យើងមានភាពស្រស់ស្អាត និងធ្វើឲ្យវាមានន័យ ។ វាក៏សំខាន់ផងដែរ ក្នុងការដឹងថាសម្បត្តិវប្បធម៌អាស៊ាន រួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ សេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់យើងតាមរយៈការបង្កើតប្រាក់ចំណូល និងឱកាសការងារសម្រាប់សហគមន៍មូលដ្ឋាន។ សម្បត្តិទាំងនេះ ជំរុញការច្នៃប្រឌិត និងសហគ្រិនភាព ដោយលើកទឹកចិត្តទម្រង់ថ្មីនៃការបញ្ចេញមតិ និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ ។ ដូច្នេះ យើងត្រូវតែការពារ និងលើកកម្ពស់ វប្បធម៌របស់យើង ដែលជាផ្នែកសំខាន់មួយ នៃដំណើរការកសាងសហគមន៍ អាស៊ានរបស់យើង ។
ក្នុងឱកាសនោះ លោកស្រី បានជំរុញ ឱ្យអ្នកទាំងអស់គ្នា ត្រូវការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់យើងពីគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ ការគំរាមកំហែង ដែលបង្កឡើងដោយមនុស្ស ដូចជាការលួច ឬការបំផ្លិចបំផ្លាញ ឬការជួញដូរខុសច្បាប់ ។
លោកស្រីបានបន្តថា « យើងត្រូវជំរុញការយល់ដឹងអំពីវប្បធម៌ និងការឱ្យតម្លៃក្នុងចំណោមប្រជាជន របស់យើង ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជន ដែលជាអ្នកដឹកនាំអាស៊ាននាពេលអនាគត។ យើងក៏ត្រូវពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវប្បធម៌ ក្នុងចំណោមរដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន ក៏ដូចជាជាមួយដៃគូសន្ទនា និងអ្នកពាក់ព័ន្ធខាងក្រៅផ្សេងទៀត ដែលគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងវប្បធម៌របស់យើង។ យើងត្រូវអនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពនូវក្របខ័ណ្ឌដែលមានស្រាប់ និងឧបករណ៍ពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ យើងក៏ត្រូវស្វែងរកផ្នែកថ្មីនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដូចជាវប្បធម៌ឌីជីថល ឧស្សាហកម្មច្នៃប្រឌិតវប្បធម៌ ទេសចរណ៍វប្បធម៌ ការទូតវប្បធម៌ និងការអប់រំវប្បធម៌» ។
លោកស្រីបានបន្តថា នៅពេលយើងប្រារព្ធខួបលើកទី៥៦ នៃអាស៊ានថ្ងៃនេះ សូមឲ្យបន្តការប្តេជ្ញាចិត្ត របស់យើង ដើម្បីសម្រេចបាន នូវចក្ខុវិស័យ របស់យើងអំពី សហគមន៍អាស៊ានដែលមានភាពស្អិតរមួត និងឆ្លើយតប ដែលផ្តោតលើប្រជាជន និងផ្តោតលើប្រជាជន។ សូមឲ្យយើងអបអរសាទរផងដែរ នូវវប្បធម៌របស់យើងដែលជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណអាស៊ាន និងសហគមន៍ដែលនាំយើងរួមគ្នា និងរឹងមាំត្រៀមខ្លួន ដើម្បីរួមចំណែកធ្វើឱ្យអាស៊ានក្លាយជា «ចំណុចកណ្តាលនៃកំណើន»។
លោកស្រី បណ្ឌិតសភាចារ្យ បានរំលឹកឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្ត របស់កម្ពុជាក្នុងការលើកកម្ពស់ភាពចម្រុះនៃវប្បធម៌ និងការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌរួម របស់យើង។ ចូរយើងធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីធានាថាវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងចម្រុះរបស់យើងត្រូវបានបញ្ជូនបន្តទៅមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ហើយពួកគេបន្តជំរុញ និងលើកកម្ពស់ជីវិត ៕
