ព័ត៌មានអន្តរជាតិ

ពិភពលោក កំពងប្រឈម នឹងការហិនហោចដីខ្សាច់ ដោយសារតម្រូវការ ហួសប្រមាណ

ហាណូយ៖ ទោះបីជាវាហាក់ ដូចជាមិនសូវសំខាន់ ក៏ដោយខ្សាច់ គឺជាសមាសធាតុសំខាន់មួយ នៅក្នុងជីវិតមនុស្ស ដោយវាជាសម្ភារៈដើម ដែលបង្កើតទីក្រុងទំនើប។ បេតុងសម្រាប់សាងសង់ ផ្សារទំនើបការិយាល័យ និងតំបន់លំនៅដ្ឋានរួមជាមួយផ្លូវក្រាលកៅស៊ូ ដើម្បីធ្វើឱ្យផ្លូវថ្នល់ភ្ជាប់ការងារទាំងនោះជាមួយគ្នា ប៉ុន្តែកន្លែងភាគច្រើនត្រូវការខ្សាច់ និងក្រួសដើម្បី ភ្ជាប់សម្ភារៈសំណង់ទាំងនោះ ជាមួយគ្នា នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយ របស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន BBC។

ទ្វារកញ្ចក់នៅគ្រប់ស៊ុម បង្អួចកញ្ចក់ និងអេក្រង់ទូរស័ព្ទដៃសុទ្ធ តែធ្វើពីខ្សាច់រលាយ ។ ហើយសូម្បីតែមីក្រូឈីប ដែលមានមូលដ្ឋានលើស៊ីលីកុន នៅក្នុងទូរស័ព្ទ និងកុំព្យូទ័រដែលយើងប្រើ – រួមជាមួយឧបករណ៍អគ្គិសនី ស្ទើរតែទាំងអស់នៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នក គឺធ្វើពីដីខ្សាច់។

អ្នកអាចសួរដូច្នេះតើមានបញ្ហាអ្វី? ខ្សាច់បានគ្របដណ្តប់លើផែនដីរបស់យើង។ វាលខ្សាច់ដ៏ធំពីសាហារ៉ាទៅរដ្ឋអារីហ្សូណា គឺសំបូរទៅដោយរណ្តៅខ្សាច់។ ឆ្នេរ និង ឆ្នេរសមុទ្រជុំវិញពិភពលោក ពោពេញទៅដោយដីខ្សាច់។ អ្នកក៏អាចទិញដីខ្សាច់នៅហាងសម្ភារៈមួយនៅជិតផ្ទះរបស់អ្នក សម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរបន្តិចបន្តួច។
ជឿឬមិនជឿថាពិភពលោក កំពុងប្រឈមនឹងការខ្វះខាតដីខ្សាច់។

ប៉ុន្តែតើយើងអាចខ្វះសម្ភារៈប្រភេទណា ដែលអាចរកឃើញប្រជាជាតិស្ទើរតែទាំងអស់ នៅលើផែនដី និងស្ទើរតែគ្មានព្រំដែន? ការស្ថាបនាអគារ និងផ្លូវថ្នល់ដែលកំពុងកើនឡើង យ៉ាងឆាប់រហ័ស សម្រាប់ប្រជាជន នៅទីក្រុងត្រូវការខ្សាច់ច្រើន
ហើលខ្សាច់ គឺជាធនធានធម្មជាតិ ដែលប្រើប្រាស់ច្រើនបំផុត នៅលើពិភពលោក ក្រៅពីធនធានទឹក ។

ប្រជាជនប្រើប្រាស់ខ្សាច់ ប្រហែល ៥០ ពាន់លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំៗ – នេះគឺជាពាក្យឧស្សាហកម្ម សម្រាប់ខ្សាច់ និងក្រួសដែលត្រូវបានប្រើរួមគ្នា។ ចំនួននេះគឺច្រើនជាងពាក្យគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីគ្របដណ្តប់លើប្រទេសអង់គ្លេសទាំងមូល ហើយបញ្ហាស្ថិត នៅលើប្រភេទខ្សាច់ដែលយើងប្រើ។

ដីខ្សាច់វាលខ្សាច់ស្ទើរ តែគ្មានប្រយោជន៍សម្រាប់មនុស្ស ។ មនុស្សត្រូវការដីខ្សាច់បរិមាណ ដ៏ច្រើនដើម្បីធ្វើបេតុង ប៉ុន្តែដីខ្សាច់ វាលខ្សាច់មិនសមស្របសម្រាប់រឿងនេះទេ។ ដីខ្សាច់ វាលខ្សាច់ត្រូវបានបំផ្លាញ ដោយខ្យល់ជាជាងទឹក ដូច្នេះពួកវារលោងពេកមូលគ្មានទំនាក់ទំនង ដើម្បីបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធបេតុង ដែលមានស្ថេរភាពនោះទេ។

ប្រភេទដីខ្សាច់ដែលមនុស្សត្រូវការ គឺមានរាងជាមុំនៅបាតទន្លេច្រាំងទន្លេ ឬតំបន់លិចទឹកនៅតាមដងទន្លេ ក៏ដូចជាខ្សាច់នៅតាមបឹង និងឆ្នេរសមុទ្រដែលជាតម្រូវការគ្មានកំណត់។ តម្រូវការខ្សាច់មានច្រើនណាស់ នៅជុំវិញពិភពលោកដែលទឹកទន្លេ និងឆ្នេរត្រូវបានរីងស្ងួតហើយកសិដ្ឋាន និង ព្រៃឈើត្រូវបានបំផ្លាញ ដើម្បីរកដីខ្សាច់ដ៏មានតម្លៃនេះ។

នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ក្រុមក្មេងទំនើងកាន់តែច្រើនឡើង ៗ បានងាកមករកការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនេះដោយបង្កើតឱ្យមានទីផ្សារងងឹត ដែលមានជំនាញ ខាងពាណិជ្ជកម្មខ្សាច់។ អ្នកស្រាវជ្រាវ (Pascal Peduzzi) អ្នកស្រាវជ្រាវនៅកម្មវិធីបរិស្ថានអង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងថា “ បញ្ហាខ្សាច់បានធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើន មានការភ្ញាក់ផ្អើលវាមិនគួរទេ” យើងមិនត្រឹមតែអាចរុករករ៉ែ បានចំនួន ៥០ កោដិតោន ក្នុងមួយឆ្នាំជាមួយនឹងវត្ថុធាតុដើមណាមួយ ដោយមិនមានឥទ្ធិពលអាក្រក់មកលើផែនដីនិង ជីវិតមនុស្សឡើយ។

មូលហេតុចម្បងនៃវិបត្តិនេះ គឺដំណើរការនគរូបនីយកម្មឆាប់រហ័ស ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំចំនួនប្រជាជន នៅលើភពផែនដីមានការកើនឡើង ហើយប្រជាជនកាន់តែច្រើនផ្លាស់ប្តូរ ពីជនបទមករស់នៅក្នុងទីក្រុង ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេស កំពុងអភិវឌ្ឍន៍។

នៅទូទាំងទ្វីបអាហ្វ្រិកទ្វីបអាមេរិចឡាទីន ទីក្រុងនានាកំពុងរីកលូតលាស់ក្នុងល្បឿន លឿន និងទំហំធំជាងពេលណាៗទាំងអស់ក្នុងប្រវត្ដិសាស្ដ្រមនុស្សជាតិ។ ចំនួនប្រជាជន ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងមានច្រើនជាង ៤ដងចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៥០ រហូតដល់ប្រមាណ ៤,២ ពាន់លាននាក់សព្វថ្ងៃនេះ។

អង្គការសហប្រជាជាតិ ព្យាករថា ប្រជាជន ២,៥ ពាន់លាននាក់បន្ថែមទៀត នឹងផ្លាស់ទៅទីក្រុងក្នុងរយៈពេល ៣ ទសវត្សរ៍ខាងមុខនេះ។ នោះស្មើនឹងទីក្រុង ៨ នៃទីក្រុងញូវយ៉ក ក្នុងមួយឆ្នាំ ៗ ។ ដើម្បីសាងសង់ផ្ទះ សម្រាប់ប្រជាជនទាំងអស់នោះ រួមជាមួយផ្លូវថ្នល់ ដែលភ្ជាប់អាគារនានា ត្រូវការបរិមាណខ្សាច់យ៉ាងច្រើន។

នៅប្រទេសឥណ្ឌាបរិមាណខ្សាច់សំណង់ ដែលបានប្រើប្រាស់បានកើនឡើង ៣ដងជារៀងរាល់ឆ្នាំចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០០ ហើយចំនួននៅតែបន្តកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ក្នុងមួយទសវត្សរ៍នេះនៅក្នុងប្រទេសចិនតែមួយ ការប្រើប្រាស់ខ្សាច់ហាក់ដូចជាមានចំនួនច្រើនជាងខ្សាច់ ដែលបានប្រើដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅសតវត្សរ៍ទី២០ ។

តម្រូវការសម្រាប់ប្រភេទសំណង់ខ្សាច់មួយចំនួនពិតជាអស្ចារ្យណាស់ដែលទីក្រុងឌូបៃ ដែលជាទីក្រុងមួយនៅជាប់នឹងវាលខ្សាច់ដ៏ធំត្រូវនាំចូលខ្សាច់ពីអូស្រ្តាលី។ ត្រូវហើយ៖ អ្នកននេះបេីយោងតាមការចុះផ្សាយ របស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ាមន ខ្សាច់កំពុងត្រូវបានគេជីកយករ៉ែ ក្នុងកំរិត ឧស្សាហកម្មនៅតាមដងទន្លេ បឹង និងឆ្នេរសមុទ្រជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការពិភពលោក ប៉ុន្តែខ្សាច់មិនត្រឹមតែត្រូវបានប្រើសម្រាប់អគារ និងហេដ្ឋារចនា សម្ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះទេ។ ឥឡូវនេះខ្សាច់កំពុងត្រូវបានប្រើកាន់តែច្រើនឡើងៗ ក្នុងវិស័យ្សេងៗទៀត។

ពីរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ទៅហុងកុង អ្នកបូមខ្សាច់ដ៏មានឥទ្ធិពលមិនធ្លាប់មានពីមុនកំពុងបូមយកខ្សាច់រាប់លានតោននៅលើមហាសមុទ្ររៀងរាល់ឆ្នាំដោយប្រមូលផ្តុំគ្នានៅតាមតំបន់ឆ្នេរ ដើម្បីបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់កន្លែងដែលមិនទាន់មាន។

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះកោះត្នោតនៅឌូបៃ ប្រហែលជាប្លុកដែលផលិតដោយមនុស្ស ល្បីល្បាញបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលត្រូវបានសាងសង់ពីកន្លែងដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ប៉ុន្តែពួកគេមានកោះស្រដៀងគ្នា ជាច្រើន ។ ទីក្រុង Lagos ដែលជាទីក្រុងធំជាងគេនៅប្រទេស នីហ្សេរីយ៉ា កំពុងបន្ថែមការពង្រីកផ្ទៃដី ៩,៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េទៅទីក្រុងនៅលើឆ្នេរអាត្លង់ទិក។

ប្រទេសចិន ដែលជាប្រទេសធំជាងគេទី៤ លើពិភពលោកទាក់ទងនឹងដីធម្មជាតិ បានពង្រីកឆ្នេរសមុទ្ររាប់រយគីឡូម៉ែត្រ និងបានសាងសង់កោះជាច្រើនសម្រាប់រមណីយដ្ឋានប្រណីត។

គ្រោះថ្នាក់ដល់បរិស្ថាន លក្ខណៈសម្បត្តិថ្មី ទាំងនេះមានតម្លៃណាស់ ប៉ុន្តែវាច្រើនតែមានតម្លៃខ្ពស់។ ការបូមខ្សាច់នៅសមុទ្របានធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ថ្មប៉ប្រះទឹក ផ្កាថ្មនៅប្រទេសកេនយ៉ា ឈូងសមុទ្រព្យែរ និងហ្វ្រីយ៉ា។

វាបំផ្លាញទីជម្រកមហាសមុទ្រ និងដីខ្សាច់ដែលមានទឹកភក់ ដែលអាចជះឥទ្ធិពលដល់សារពាង្គកាយ ជលផលឆ្ងាយជាងកន្លែងសំណង់។
អ្នកនេសាទនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសកម្ពុជា រកឃើញថាជីវិត របស់ពួកគេត្រូវបានបំផ្លាញ ដោយសារការបូមខ្សាច់។

នៅប្រទេសចិន កន្លែងចាក់សំរាមបានជន់លិចតំបន់ដីសើមឆ្នេរ សមុទ្របានបំផ្លាញ ទីជម្រករបស់ត្រីនិងបក្សីនៅតាមឆ្នេរ និងបង្កឱ្យមានការបំពុលទឹកកើនឡើង។ បន្ទាប់មកទៀតគឺប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលជាប្រទេសឈានមុខ គេលើពិភពលោក ។ ដើម្បីសាងសង់កន្លែងទំនេរបន្ថែមសម្រាប់កោះ ដែលមានចំនួនប្រជាជនជិត ៦ លាននាក់ប្រទេសកោះមួយនេះ បាននិងកំពុងពង្រីកទឹកដីរបស់ខ្លួនដោយទំហំ ១៣០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡាបន្ថែមទៀតក្នុងរយៈពេល ៤០ ឆ្នាំកន្លងមក ដែលភាគច្រើនមកពីខ្សាច់ដែលនាំចូលពីប្រទេសជាច្រើន។

ការបំផ្លាញបរិស្ថានដែលបង្កឡើងដោយប្រទេសជិតខាង គឺពិតជាធំធេងណាស់ដែលប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម និងកម្ពុជា បានហាមឃាត់ការនាំចេញខ្សាច់ទៅសិង្ហបុរី។
យោងតាមក្រុម អ្នកស្រាវជ្រាវហូឡង់ មនុស្សបានបង្កើតដីសិប្បនិម្មិតបន្ថែម ១៣.៥៦៣ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ នៅក្នុងសមុទ្រពិភពលោកចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៥ ដែលមានទំហំប៉ុននឹងហ្សាម៉ាអ៊ីក ដែលភាគច្រើន នៃតំបន់សំយោគសិប្បនិម្មិត ត្រូវបានសាងសង់ពីបរិមាណដ៏ច្រើននៃខ្សាច់។

ការបូមខ្សាច់សម្រាប់គោលបំណងធ្វើបេតុង និងឧស្សាហកម្ម គឺកាន់តែបំផ្លិចបំផ្លាញ។ ខ្សាច់សំណង់ភាគច្រើនត្រូវបានគេយកចេញពីទន្លេ។ ការប្រើម៉ាស៊ីនបូមខ្សាច់ពីទន្លេឡើងមក គឺងាយស្រួលណាស់សូម្បីតែធុងទឹកក៏ងាយស្រួលដឹកជញ្ជូនដែរបន្ទាប់ពីបូមបានពេញ ប៉ុន្តែការបូមខ្សាច់នៅតាមដងទន្លេអាចធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ជម្រកជីេះិតរបស់ទន្លេ។

ដីល្បាប់ដែលអាចរំញោច អាចធ្វើឱ្យទឹកមានភាពច្របូកច្របល់ និងស្ទះដល់ពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលជាប្រភពនៃជីវិតសត្វប្រភេទទឹករស់នៅ។ នៅក្នុងនោះដែរតំបន់ដីសណ្ដ មេគង្គបានបាត់បន្តិចម្តង ៗ
ការបូមខ្សាច់តាមដងទន្លេកំពុង ធ្វើឱ្យដីសណ្ដទន្លេមេគង្គនៅប្រទេសវៀតណាម បាត់បង់ជាបណ្តើរ ៗ ។

ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនប្រមាណ ២០ លាននាក់និង ចូលរួមចំណែកពាក់កណ្តាល នៃស្បៀងអាហាររបស់ប្រទេស និងផលិតកម្មស្រូវភាគច្រើន នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កម្ពស់ទឹកសមុទ្រកើនឡើងដោយសារការ ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺជាហេតុផលមួយ ដែលដីសណ្តកំពុងតែបាត់បង់ជាបណ្តើរ ៗ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ អ្នកស្រាវជ្រាវជឿជាក់ថា មនុស្សកំពុងប្លន់ខ្សាច់ពីតំបន់ទំនាប។

ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ នៅក្នុងប្រទេសនីមួយៗនៅតាមដងទន្លេក្រុមហ៊ុន បូមខ្សាច់បានចាប់ផ្តើមបូមយកបរិមាណ យ៉ាងច្រើនចេញពីបាតទន្លេ។ ក្នុងនោះយោងតាមការសិក្សាឆ្នាំ ២០១៣ ដែលធ្វើឡើងដោយអ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិបារាំង ៣ នាក់បានឲ្យដឹងថាខ្សាច់ប្រហែល ៥០ ពាន់លានតោនត្រូវបានធ្វើអាជីវកម្មនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១១ តែមួយគត់ ដែលវាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គ្របដណ្តប់ទីក្រុង Dever ទាំងមូលជាមួយនឹងខ្សាច់ក្រាស់ប្រហែល ៥ សង់ទីម៉ែត្រ។

ទន្ទឹមនឹងនេះទំនប់ទឹកធំ ៗ ចំនួន ៥ ត្រូវបានសាង សង់ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗ នេះនៅលើដងទន្លេមេគង្គហើយទំនប់ប្រហែល ១២ ផ្សេងទៀតត្រូវបានគេគ្រោងនឹងសាងសង់នៅក្នុងប្រទេសចិន ឡាវ និងកម្ពុជា។ ទំនប់ទាំងនេះបានរារាំងលំហូរ នៃដីល្បាប់ដែលហូរ ដើម្បីបំពេញដីសណ្ត។ ម៉្យាងទៀតទោះបីស្ថានភាពបាក់ដី ធម្មជាតិនៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ នៅតែបន្តក៏ដោយដំណើរការនៃការស្រូបយកដីល្បប់ធម្មជាតិ មិនមានទៀតទេ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅក្នុងមូលនិធិពិភពលោក សម្រាប់កម្មវិធីទន្លេមេគង្គធម្មជាតិ (WWF) ជឿជាក់ថាជាមួយនឹង ស្ថានភាពនេះពាក់កណ្តាល នៃតំបន់ដីសណ្តនេះនឹងរលាយបាត់នៅចុងសតវត្សនេះ ៕
ដោយ ឈូក បូរ៉ា

បំរាម៖ ហាមយកព័ត៌មានរបស់សារព័ត៌មាន ដើមអម្ពិល ចុះផ្សាយដោយគ្មានការជូនដំណឹងមកជាមុន។ រាល់បញ្ហាអត្ថបទដែលយកចុះផ្សាយបន្ត ស្ថាប័នយើងខ្ញុំមិនទទួលខុសត្រូវឡើយ។ លោកអ្នកអាចទំនាក់ំទំនងមកក្រុមការងារតាមរយៈ​ទូរស័ព្ទលេខ៖ 012 722337 ឬ dapnews@gmail.com

All rights reserved by: DAP News

To Top